Ściek oczyszczony z przydomowej oczyszczalni biologicznej może zostać wykorzystany do podpowierzchniowego nawadniania i rozsączania w obrębie ogrodu, ale nie należy traktować go jak zwykłej wody do podlewania.
To ważne rozróżnienie.
Nawet bardzo skuteczna oczyszczalnia biologiczna nie produkuje wody pitnej. Jej zadaniem jest znaczne ograniczenie zawartości zanieczyszczeń w ściekach, a nie ich sterylizacja. W ścieku oczyszczonym nadal mogą znajdować się między innymi mikroorganizmy.
Dlatego oczyszczonego ścieku nie powinno się rozpylać nad powierzchnią trawnika czy roślin za pomocą zwykłych zraszaczy. Można natomiast zaprojektować instalację w taki sposób, aby ściek oczyszczony został wprowadzony pod powierzchnię gruntu, gdzie może być stopniowo rozsączany, również w rejonie roślin i ich systemów korzeniowych.
Nowoczesna biologiczna oczyszczalnia może usuwać bardzo dużą część zanieczyszczeń znajdujących się w ściekach. Nie oznacza to jednak, że na odpływie otrzymujemy wodę o jakości wody wodociągowej.
Proces biologicznego oczyszczania nie jest procesem sterylizacji ani dezynfekcji. Dlatego w ścieku oczyszczonym mogą nadal znajdować się mikroorganizmy, w tym bakterie.
Z tego powodu należy rozróżnić dwie rzeczy:
oczyszczony ściek może mieć bardzo dobre parametry fizykochemiczne, ale nadal nie jest wodą pitną i nie powinien być traktowany jak zwykła woda ogrodowa. Ma to szczególne znaczenie przy wyborze sposobu jego zagospodarowania.
Potocznie często mówi się o „podlewaniu oczyszczoną wodą z oczyszczalni”.
Z technicznego i prawnego punktu widzenia właściwszym określeniem jest jednak podpowierzchniowe wprowadzanie ścieku oczyszczonego do ziemi. Oznacza to, że ściek może być doprowadzany do systemu rozsączającego znajdującego się pod powierzchnią gruntu, na przykład w rejonie trawnika, żywopłotu czy innych nasadzeń.
Nie należy natomiast podłączać odpływu z przydomowej oczyszczalni bezpośrednio do typowego zraszacza ogrodowego i rozpylać ścieku po powierzchni działki.
W 2025 roku Ministerstwo Infrastruktury zajęło stanowisko w sprawie powierzchniowego zagospodarowania ścieków z przydomowych oczyszczalni. Stanowisko to zostało opublikowane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie i odnosi się do pisma Ministerstwa Infrastruktury z 20 maja 2025 r., znak DGW-5.0212.11.2024.
Według tego stanowiska nie ma możliwości zagospodarowania ścieków oczyszczonych w ramach zwykłego korzystania z wód poprzez:
Prawo wodne odnosi się natomiast do wprowadzania ścieków do ziemi, czyli pod powierzchnię gruntu.
To rozróżnienie ma podstawowe znaczenie.
Rozpylenie ścieku na powierzchni trawnika nie jest tym samym co jego wprowadzenie do ziemi za pomocą podpowierzchniowego układu rozsączającego.
W ramach zwykłego korzystania z wód właściciel nieruchomości może wprowadzać do wód lub do ziemi ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m³ na dobę.
Tak wynika z art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo wodne.
Przy typowym domu jednorodzinnym rzeczywista ilość ścieków jest oczywiście znacznie niższa.
Trzeba jednak pamiętać o osobnej kwestii formalnej: wykonanie urządzenia wodnego służącego do wprowadzania oczyszczonych ścieków do ziemi, np. drenażu rozsączającego czy studni chłonnej, wymaga zgłoszenia wodnoprawnego. Wody Polskie wyraźnie rozróżniają samo wprowadzanie ścieków w ramach zwykłego korzystania z wód od wykonania urządzenia służącego do ich wprowadzania do ziemi.
Powód nie jest wyłącznie formalny.
Oczyszczony ściek nie jest wodą pitną i może zawierać mikroorganizmy. Rozpylanie go za pomocą zraszacza powodowałoby powstawanie drobnych kropel oraz możliwość kontaktu ścieku z ludźmi, zwierzętami czy przedmiotami znajdującymi się w ogrodzie.
Dlatego znacznie rozsądniejszym rozwiązaniem jest kontrolowane wprowadzenie ścieku pod powierzchnię gruntu. Tam ściek może stopniowo przenikać przez warstwy gleby i być częściowo wykorzystywany przez roślinność, bez konieczności rozpylania go na powierzchni działki.
W BamarTech preferujemy takie zaprojektowanie instalacji, aby oczyszczony ściek był zagospodarowany w odpowiednim miejscu i na odpowiedniej głębokości. Duże możliwości daje tutaj pompa na odpływie z oczyszczalni biologicznej.
W rozwiązaniach stosowanych przez BamarTech drenaż rozsączający może być prowadzony nawet około 20 cm poniżej powierzchni terenu, jeżeli pozwalają na to warunki gruntowo-wodne i projekt instalacji. Pompa pozwala również oddzielić miejsce montażu oczyszczalni od miejsca, w którym wykonujemy rozsączanie.
Oznacza to, że oczyszczalnia może znajdować się w jednym miejscu działki, a oczyszczony ściek może zostać przepompowany kilka lub kilkanaście metrów dalej, tam gdzie są lepsze warunki do jego zagospodarowania.
Więcej na ten temat opisujemy w materiale o tym, dlaczego stosujemy pompę na odpływie z przydomowej oczyszczalni. Pompa na odpływie z przydomowej oczyszczalni – dlaczego to lepsze rozwiązanie
Takie rozwiązanie jest możliwe, jeżeli pozwalają na to warunki techniczne i gruntowo-wodne.
Płytki system rozsączający może zostać wykonany pod powierzchnią gruntu w rejonie nasadzeń, na przykład w pobliżu żywopłotu z tui.
W praktyce pozwala to połączyć dwie funkcje:
oczyszczony ściek jest prawidłowo wprowadzany do ziemi, a znajdująca się w gruncie wilgoć może być wykorzystywana przez rosnącą w pobliżu roślinność.
Podstawową funkcją instalacji pozostaje bezpieczne zagospodarowanie ścieku oczyszczonego poprzez jego wprowadzenie do ziemi. Możliwość wykorzystania wilgoci przez rośliny jest dodatkową korzyścią takiego rozwiązania.
W oczyszczalni z odpływem wyłącznie grawitacyjnym miejsce rozsączania jest w dużej mierze uzależnione od poziomu, na którym znajduje się odpływ. Im dłuższy układ grawitacyjny, tym głębiej może znajdować się jego dalsza część. Pompa eliminuje to ograniczenie.
Dlatego w biologicznych oczyszczalniach BioSolid oraz ActivSolid-R pompa na odpływie znajduje się w standardowym wyposażeniu. Pozwala ona podnieść oczyszczony ściek na odpowiednią wysokość i skierować go do właściwie zaprojektowanego systemu rozsączania.
To szczególnie przydatne, gdy chcemy wykonać płytkie rozsączanie w innym miejscu działki niż sama oczyszczalnia.
Wysoką jakość ścieku na odpływie najlepiej pokazać konkretnymi wynikami badań.
Dla oczyszczalni BioSolid oraz ActivSolid-R deklarowane wyniki oczyszczania zostały określone zgodnie z normą EN 12566-3:2005+A2:2013. W dokumentacji BamarTech wskazana jest również jednostka notyfikowana TÜV SÜD Czech s.r.o. nr 1017.
| Parametr | BioSolid – redukcja | BioSolid – odpływ | ActivSolid-R – redukcja | ActivSolid-R – odpływ |
|---|---|---|---|---|
| BZT₅ | 99,0% | 4,9 mg O₂/l | 98,6% | 8,7 mg O₂/l |
| ChZT | 97,8% | 30,0 mg O₂/l | 96,8% | 51,7 mg O₂/l |
| Zawiesina ogólna | 99,3% | 5,6 mg/l | 97,8% | 13,3 mg/l |
| Azot ogólny | 84,5% | 17,7 mg/l | 82,1% | 20,4 mg/l |
| Fosfor ogólny | 91,2% | 3,0 mg/l | 91,2% | 2,8 mg/l |
BioSolid osiąga m.in. redukcję 99,0% BZT₅ oraz 99,3% zawiesiny ogólnej, natomiast ActivSolid-R odpowiednio 98,6% BZT₅ oraz 97,8% zawiesiny ogólnej.
Szczegółowe dane oraz dokumenty opisujemy osobno:
Skuteczność oczyszczania BioSolid – wyniki badań
Skuteczność oczyszczania ActivSolid-R – wyniki badań
Warto jeszcze raz podkreślić tę różnicę.
Wyniki na poziomie 97–99% redukcji podstawowych zanieczyszczeń świadczą o bardzo wysokiej skuteczności biologicznego oczyszczania ścieków.
Nie oznaczają jednak, że ściek na odpływie staje się wodą pitną.
W oczyszczalni nie odbywa się proces uzdatniania wody do spożycia ani jej pełna sterylizacja. Dlatego nawet przy bardzo dobrych parametrach ściek oczyszczony powinien być zagospodarowany w sposób przewidziany dla oczyszczonych ścieków, a nie dla wody wodociągowej.
Właśnie dlatego rekomendujemy podpowierzchniowe rozsączanie zamiast zraszania powierzchni ogrodu.
Sposób zagospodarowania ścieku zawsze dobieramy do konkretnej działki: rodzaju gruntu, poziomu wód gruntowych, ukształtowania terenu, miejsca montażu oczyszczalni oraz istniejącego zagospodarowania ogrodu.
W wykonanych przez nas instalacjach stosujemy między innymi płytkie systemy rozsączające, drenaże, studnie rozsączające oraz inne rozwiązania dopasowane do warunków inwestycji.
Zobacz realizacje przydomowych oczyszczalni BamarTech
Nie należy rozpylać ścieku oczyszczonego po powierzchni trawnika za pomocą zraszaczy. Aktualne stanowisko Ministerstwa Infrastruktury wskazuje, że w ramach zwykłego korzystania z wód oczyszczone ścieki powinny być wprowadzane pod powierzchnię gruntu.
Nie jest to rozwiązanie, które należy stosować do zagospodarowania ścieków w ramach zwykłego korzystania z wód. Stanowisko Ministerstwa Infrastruktury wymienia wprost zraszacze oraz powierzchniowe systemy nawadniające jako formy powierzchniowego zagospodarowania ścieków.
Może zawierać mikroorganizmy. Oczyszczalnia biologiczna bardzo skutecznie redukuje zanieczyszczenia, ale nie jest instalacją do produkcji wody pitnej ani urządzeniem do pełnej sterylizacji ścieku.
Nie. Mimo bardzo dobrych parametrów na odpływie nadal mówimy o ścieku oczyszczonym, a nie o wodzie pitnej.
Możliwe jest wykonanie podpowierzchniowego systemu rozsączania w rejonie nasadzeń, jeżeli pozwalają na to warunki gruntowo-wodne oraz projekt instalacji. W rozwiązaniach BamarTech drenaż może być wykonywany płytko, nawet około 20 cm pod powierzchnią terenu.
Tak. Deklarowane wyniki badań wskazują m.in. na redukcję BZT₅ na poziomie 99,0% dla BioSolid i 98,6% dla ActivSolid-R oraz redukcję zawiesiny odpowiednio 99,3% i 97,8%.
Oczyszczony ściek z przydomowej oczyszczalni można bardzo skutecznie zagospodarować na własnej działce, ale nie należy traktować go jak wody z kranu.
Nie rekomendujemy powierzchniowego podlewania za pomocą zraszaczy.
Znacznie lepszym rozwiązaniem jest wykonanie prawidłowo zaprojektowanego systemu podpowierzchniowego, który wprowadza oczyszczony ściek do ziemi. System taki może być wykonany płytko i zlokalizowany np. w rejonie trawnika lub nasadzeń.
W połączeniu z wysoką skutecznością oczyszczania BioSolid i ActivSolid-R oraz pompą odpływową montowaną w tych oczyszczalniach w standardzie daje to dużą swobodę w projektowaniu sposobu zagospodarowania ścieku na działce.