Budując dom w miejscu, w którym nie ma dostępu do sieci kanalizacyjnej, trzeba zdecydować, w jaki sposób rozwiązać kwestię odprowadzania ścieków. Najczęściej wybór sprowadza się do dwóch rozwiązań: tradycyjnego zbiornika bezodpływowego, czyli szamba, albo przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków. Oba rozwiązania spełniają swoje zadanie, ale różnią się kosztami, sposobem użytkowania, wymaganiami technicznymi i późniejszą obsługą. Warto więc wiedzieć, na co zwrócić uwagę jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji.
Szambo jest rozwiązaniem prostym pod względem technicznym, ale wymaga regularnego opróżniania i pamiętania o zamówieniu wywozu nieczystości. Przydomowa oczyszczalnia działa inaczej – ścieki trafiają do urządzenia, w którym zachodzą procesy biologicznego oczyszczania, a następnie oczyszczony ściek może zostać odpowiednio zagospodarowany na terenie posesji. Dzięki temu nie trzeba tak często korzystać z usług wywozu nieczystości, a obsługa całego systemu jest znacznie mniej uciążliwa.
Duże znaczenie mają również koszty. Przy tradycyjnym szambie roczne wydatki związane z wywozem nieczystości mogą wynosić około 3–4 tys. zł, podczas gdy eksploatacja przydomowej oczyszczalni może kosztować około 1000 zł rocznie. Ostateczne kwoty zależą oczywiście od liczby mieszkańców, zużycia wody, lokalnych stawek i konkretnego systemu, ale w dłuższej perspektywie różnica może być wyraźnie odczuwalna dla domowego budżetu.
Ścieki z budynku trafiają do specjalnego zbiornika, w którym przechodzą proces oczyszczania. Na końcu powstaje oczyszczony ściek, który można dalej zagospodarować. Jedną z możliwości jest wykorzystanie go do podpowierzchniowego nawadniania roślin, krzewów czy tui. Pozwala to ponownie wykorzystać część wody bez konieczności jej całkowitego odprowadzania poza posesję.
Trzeba jednak pamiętać, że oczyszczony ściek nie jest wodą pitną ani wodą użytkową w takim znaczeniu jak deszczówka. Najbezpieczniejszym sposobem jego wykorzystania jest zagospodarowanie pod powierzchnią gruntu, bez bezpośredniego kontaktu ludzi czy zwierząt. Deszczówkę można natomiast gromadzić osobno i wykorzystywać między innymi do podlewania roślin czy mycia samochodu.
Rysunek przedstawia przekrój biologicznej oczyszczalni ścieków BioSolid 8.
Nie istnieje jeden model oczyszczalni odpowiedni dla każdej posesji. Przy wyborze trzeba uwzględnić przede wszystkim warunki wodno-gruntowe, rodzaj gleby, poziom wód gruntowych, wielkość działki, liczbę mieszkańców oraz sposób późniejszego zagospodarowania oczyszczonego ścieku. BamarTech oferuje kilka rozwiązań technologicznych, które mogą być dobierane właśnie pod konkretne warunki i potrzeby inwestora.
Na działce z gruntem piaszczystym można zastosować inne rozwiązania niż w przypadku gruntu gliniastego czy wysokiego poziomu wód gruntowych. Dlatego przed wyborem konkretnego systemu warto wykonać wizję lokalną. Pozwala ona sprawdzić warunki na posesji, dostępną przestrzeń i możliwości techniczne, a następnie zaproponować jedno lub kilka rozwiązań wraz z informacją o ich kosztach, wadach i zaletach.
Najlepiej zrobić to już na etapie projektowania domu i zagospodarowania działki. Wczesne zaplanowanie instalacji pozwala odpowiednio rozmieścić poszczególne elementy systemu, przewidzieć miejsce na zagospodarowanie oczyszczonego ścieku i połączyć całość z późniejszym projektem ogrodu. Dzięki temu możliwe jest na przykład przygotowanie podpowierzchniowego nawadniania w miejscach, w których mają znaleźć się rośliny czy krzewy.
Sama część budowlana może przebiegać bardzo szybko. Przy sprzyjających warunkach montaż przydomowej oczyszczalni zajmuje zazwyczaj jeden dzień, maksymalnie dwa dni. Więcej czasu może zająć przygotowanie dokumentacji i przejście przez wymagane formalności. W prostszych przypadkach cały proces może potrwać około miesiąca lub dwóch, natomiast przy bardziej skomplikowanych inwestycjach procedury administracyjne mogą wydłużyć ten czas.
BamarTech pomaga również w kwestiach formalnych. W zależności od inwestycji konieczne mogą być odpowiednie zgłoszenia w starostwie oraz Wodach Polskich. Firma współpracuje z projektantami przygotowującymi dokumentację i może przeprowadzić klienta przez cały proces, a po udzieleniu odpowiedniego upoważnienia przejąć znaczną część obowiązków związanych z formalnościami.
Jedną z zalet biologicznej oczyszczalni jest komfort użytkowania. Zamiast regularnie pilnować wywozu szamba, czynności serwisowe można zaplanować znacznie rzadziej. W przypadku prawidłowo eksploatowanego systemu usuwanie osadów i podstawową obsługę można wykonywać raz w roku. Możliwe jest również podpisanie umowy serwisowej, dzięki której właściciel nie musi samodzielnie pamiętać o wszystkich terminach i czynnościach.
Wybrane rozwiązania mogą być dodatkowo wyposażone w aplikację i system sterowania, który informuje o pracy oczyszczalni, przypomina o serwisie czy wywozie osadów oraz może przekazać informację w przypadku wystąpienia problemu lub awarii. Dzięki temu właściciel ma większą kontrolę nad urządzeniem bez konieczności ciągłego sprawdzania jego pracy.
Większa część instalacji znajduje się pod ziemią. Na powierzchni pozostają przede wszystkim włazy umożliwiające dostęp serwisowy oraz niewielka szafa ze sterowaniem. Pokrywy można jednak odpowiednio zamaskować, na przykład trawą lub kamieniami, dzięki czemu całość może być bardzo dyskretnie wkomponowana w ogród. Dobrze zaprojektowana instalacja nie musi także przeszkadzać robotowi koszącemu ani wpływać negatywnie na wygląd posesji.
Wymiary urządzenia zależą od konkretnego modelu. Przykładowo BioSolid 8, przeznaczony dla około 2–8 osób, potrzebuje miejsca mniej więcej 1,5 × 4 metry. Dlatego lokalizację oczyszczalni najlepiej ustalić odpowiednio wcześnie, jeszcze przed ostatecznym zagospodarowaniem działki.
Zdjęcie przedstawia oczyszczalnię BioSolid 8 w zagospodarowanym ogrodzie.
Prawidłowo dobrana i zamontowana oczyszczalnia jest przystosowana do pracy również w warunkach zimowych. Takie systemy funkcjonują w chłodniejszych regionach Polski, a rozwiązania BamarTech są stosowane także w Szwecji, gdzie zimy są dłuższe i bardziej wymagające. Odpowiednie zaprojektowanie instalacji pozwala więc korzystać z niej przez cały rok. Wklejony tekst
Przy wyborze oczyszczalni łatwo skupić się wyłącznie na cenie i parametrach urządzenia. W praktyce równie istotny jest jednak wykonawca, który prawidłowo dobierze system, zamontuje go i będzie dostępny także później, gdy pojawi się potrzeba serwisu. Zakup nieco tańszego rozwiązania od firmy oddalonej o kilkaset kilometrów może okazać się problemem wtedy, kiedy potrzebna będzie szybka pomoc techniczna.
Dlatego warto patrzeć na całą inwestycję kompleksowo: od wizji lokalnej i doboru urządzenia, przez projekt i formalności, aż po montaż oraz późniejszą obsługę. BamarTech współpracuje z wyspecjalizowanymi instalatorami działającymi w różnych częściach Polski, dzięki czemu klient może uzyskać dostęp zarówno do montażu, jak i późniejszego serwisu.
Dobrze dobrana przydomowa oczyszczalnia może znacząco ograniczyć koszty eksploatacyjne, zmniejszyć częstotliwość wywozu nieczystości i zwiększyć komfort korzystania z domu. Dodatkową korzyścią jest możliwość zagospodarowania oczyszczonego ścieku na terenie własnej działki. Najważniejsze jest jednak odpowiednie dopasowanie systemu do warunków gruntowych i potrzeb mieszkańców. Dlatego przed wyborem konkretnego urządzenia warto skonsultować się ze specjalistą i ocenić warunki bezpośrednio na posesji.