Osadnik wstępny w oczyszczalni biologicznej nie jest zbędną dodatkową komorą. To pierwszy etap zabezpieczający cały proces oczyszczania.
Jego zadaniem jest zatrzymanie części stałych, zawiesin i tłuszczów przed częścią biologiczną, a jednocześnie stworzenie dodatkowego bufora pomiędzy kanalizacją w budynku a właściwym procesem oczyszczania.
Ma to ogromne znaczenie w normalnym domu, ponieważ dopływ ścieków nigdy nie jest równomierny. Pralka, zmywarka, kąpiel czy kilka urządzeń sanitarnych używanych jednocześnie powodują nagłe zmiany przepływu i składu ścieków.
W osadniku cięższe zanieczyszczenia opadają na dno, natomiast część tłuszczów i substancji pływających pozostaje na powierzchni. Dzięki temu do reaktora biologicznego trafia ściek wstępnie oddzielony od zanieczyszczeń, których nie chcemy w dalszej części procesu.
Tłuszcze, duża ilość zawiesin czy inne niepożądane substancje obciążają proces biologiczny. Osadnik zatrzymuje znaczną część tego ładunku w miejscu, które zostało właśnie do tego przeznaczone.
Osadnik zwiększa odporność całego układu na rzeczywiste warunki użytkowania. Duża objętość znajdująca się przed reaktorem biologicznym zwiększa odporność na zrzuty detergentów z pralki, zmywarki czy środków stosowanych podczas sprzątania.
Nie oznacza to oczywiście, że do oczyszczalni można wlewać dowolną chemię. Substancje toksyczne i duże ilości silnych środków chemicznych szkodzi mikroorganizmom odpowiedzialnym za oczyszczanie ścieków. Osadnik daje jednak biologii dodatkowy margines bezpieczeństwa przy normalnym użytkowaniu gospodarstwa domowego.
Jest również istotny przy nieregularnym dopływie ścieków. Badania pracy reaktorów SBR pokazują, że duże wahania dopływu i ładunku zanieczyszczeń wpływają na stabilność procesu, a zastosowanie retencji i buforowania ogranicza skutki przeciążeń hydraulicznych i organicznych.
To jedna z najważniejszych zalet zastosowania osadnika wstępnego.
Osadnik jest miejscem, z którego zgromadzony osad można okresowo usunąć. Drenaż rozsączający takiego komfortu nie daje.
Jeżeli zawiesiny, tłuszcze i części stałe przedostają się przez kolejne elementy oczyszczalni i trafiają do systemu rozsączającego, zwiększa się ryzyko kolmatacji, czyli stopniowego ograniczania zdolności gruntu do przyjmowania ścieków.
Dlatego zasada powinna być prosta:
to, co można zatrzymać i później wywieźć z osadnika, nie powinno trafiać do drenażu rozsączającego. – takiego komfortu nie zapewniają oczyszczalnie jednokomorowe.
Ma to dzisiaj jeszcze większe znaczenie, ponieważ awarii lub źle zaprojektowanego odbiornika nie powinno się „naprawiać” poprzez rozlewanie oczyszczonych ścieków po powierzchni działki.
Wody Polskie, powołując się na stanowisko Ministerstwa Infrastruktury, wskazują wprost, że w ramach zwykłego korzystania z wód nie ma możliwości powierzchniowego zagospodarowania oczyszczonych ścieków poprzez zraszacze, systemy nawadniające czy drenaże ułożone na powierzchni gruntu. Wprowadzanie ścieków do ziemi oznacza ich wprowadzanie pod powierzchnię gruntu.
Dlatego dobry system rozsączania trzeba chronić od początku, a nie szukać rozwiązania dopiero wtedy, gdy przestanie prawidłowo odbierać ścieki.
Rys.1. Przekrój biologicznej oczyszczalni BioSolid 8 z osadnikiem wstępnym.
Oczyszczalnia pozbawiona oddzielnego osadnika wstępnego ma mniejszy margines bezpieczeństwa pomiędzy kanalizacją budynku a częścią biologiczną.
Do procesu biologicznego bezpośrednio trafia większy ładunek zawiesin i tłuszczów, a także chwilowe zmiany składu i ilości ścieków.
Dlatego przydomowe oczyszczalnie pozbawione osadnika wstępnego są podatne na zakłócenia procesu oczyszczania i problemy eksploatacyjne. Są to rozwiązania radzące sobie znacznie gorzej na co dzień w porównaniu do oczyszczalni wyposażonych w osadnik wstępny.
Laboratoryjne badanie skuteczności oczyszczalni jest ważne, ale dom jednorodzinny nie pracuje jak laboratorium. Rzeczywisty dopływ ścieków jest nierównomierny i zmienia się każdego dnia. Właśnie dlatego dla jakości oczyszczalni tak ważna jest nie tylko maksymalna skuteczność oczyszczania, ale również odporność całego układu na zmienne warunki pracy.
W oczyszczalniach biologicznych BioSolid oraz ActivSolid-R firmy BamarTech osadnik wstępny jest stałym elementem technologii, a nie wyposażeniem opcjonalnym.
Wniosek ten wynika nie tylko z konstrukcji urządzenia, ale również z doświadczeń BamarTech z montażu i eksploatacji tysięcy instalacji wykonanych w ciągu ponad 10 lat.
Wyniki laboratoryjne również są bardzo wysokie. Dla BioSolid deklarowana skuteczność redukcji wynosi m.in. 99,0% dla BZT₅ i 99,3% dla zawiesiny ogólnej, natomiast dla ActivSolid-R odpowiednio 98,6% i 97,8%.
Skuteczność oczyszczania BioSolid | Potwierdzona badaniami [CZYTAJ WIĘCEJ]
Skuteczność oczyszczania ActivSolid-R | Potwierdzona badaniami [CZYTAJ WIĘCEJ]
Jednak dla użytkownika równie ważne jest coś innego: oczyszczalnia musi osiągać dobre wyniki nie tylko podczas badania, ale przez lata codziennego użytkowania.
Dlatego w BamarTech osadnik wstępny traktujemy jako element podnoszący odporność, bezpieczeństwo i klasę całej oczyszczalni – a nie jako zbędny koszt, który warto usunąć z konstrukcji.
Autor: mgr inż. Daniel Wróbel
Po co jest osadnik wstępny w oczyszczalni biologicznej?
Osadnik wstępny zatrzymuje część zawiesin, części stałych i tłuszczów przed reaktorem biologicznym. Dzięki temu zmniejsza obciążenie części biologicznej i gromadzi osad w miejscu, z którego można go okresowo usunąć.
Czy osadnik wstępny chroni część biologiczną oczyszczalni?
Tak. Stanowi dodatkowy etap pomiędzy kanalizacją budynku a reaktorem biologicznym, ograniczając bezpośredni wpływ zawiesin, tłuszczów oraz chwilowych zmian ilości i składu ścieków.
Czy osadnik zwiększa odporność oczyszczalni na detergenty?
Duża objętość osadnika może ograniczać gwałtowne zmiany stężenia detergentów trafiających do części biologicznej. Nie oznacza to jednak, że do oczyszczalni można wprowadzać dowolne ilości silnych lub toksycznych środków chemicznych.
Czy osadnik wstępny pomaga chronić drenaż rozsączający?
Tak. Im więcej zawiesin i części stałych zostanie zatrzymanych wcześniej, tym mniejsze ryzyko ich przedostania się do systemu rozsączającego i przyczynienia się do jego kolmatacji.
Czy każda oczyszczalnia biologiczna ma osadnik wstępny?
Nie. Konstrukcje oczyszczalni różnią się między sobą. W oczyszczalniach BioSolid i ActivSolid-R firmy BamarTech wydzielony osadnik wstępny jest stałym elementem technologii.
Dlaczego BamarTech stosuje osadnik wstępny?
Ponieważ wydzielony osadnik zwiększa margines bezpieczeństwa całego układu, ułatwia gospodarkę osadową oraz pomaga chronić reaktor biologiczny i dalsze elementy instalacji przed nadmiernym obciążeniem.